Giá vàng có thể chưa chạm đáy? Lịch sử cho thấy dư địa giảm vẫn còn đáng kể

Từ đỉnh lịch sử gần 5.600 USD/oz được thiết lập hồi cuối tháng 1, giá vàng hiện đã lùi về vùng 4.300 USD/oz. Dù mức giảm hơn 23% đã khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại, một số chuyên gia cho rằng đây có thể chưa phải là điểm kết thúc của chu kỳ điều chỉnh.

Theo nhà báo chuyên mục Clyde Russell của Reuters, các chu kỳ tăng giá lớn của vàng trong hơn hai thập kỷ qua thường được nối tiếp bằng những giai đoạn giảm sâu và kéo dài. Nếu mô hình lịch sử tiếp tục lặp lại, vàng có thể còn đối mặt với áp lực giảm trong thời gian tới.

Những chu kỳ tăng mạnh thường đi kèm các đợt điều chỉnh sâu

Lịch sử thị trường vàng cho thấy các giai đoạn tăng giá bùng nổ thường không kết thúc bằng những đợt điều chỉnh nhẹ.

Từ mức đáy 697,45 USD/oz vào tháng 10/2008, giá vàng tăng 170% lên đỉnh 1.884,4 USD/oz vào tháng 9/2011. Sau đó, kim loại quý này giảm 37%, về mức đáy 1.191,35 USD/oz vào tháng 8/2018.

Tiếp đó, từ đáy năm 2018, giá vàng tăng thêm 74%, đạt 2.072,49 USD/oz vào tháng 8/2020 trước khi điều chỉnh giảm 22% xuống còn 1.620,2 USD/oz vào tháng 9/2022.

Theo ông Russell, một đặc điểm đáng chú ý là mức tăng càng lớn thì mức điều chỉnh sau đó thường càng mạnh. Bên cạnh đó, thời gian giảm giá thường kéo dài hơn đáng kể so với giai đoạn tăng trước đó.

Đợt tăng 245% vừa qua có thể chưa hoàn tất quá trình điều chỉnh

Chu kỳ tăng gần nhất bắt đầu từ tháng 9/2022, khi giá vàng bật tăng từ vùng đáy và liên tục lập kỷ lục mới, đạt đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/oz vào ngày 29/1/2026.

So với đỉnh này, giá vàng hiện đã giảm khoảng 23%.

Tuy nhiên, xét theo các mô hình trong quá khứ, mức giảm hiện tại vẫn tương đối khiêm tốn nếu so với những chu kỳ điều chỉnh từng xảy ra sau các đợt tăng giá lớn.

Ông Russell cho rằng khả năng vàng tiếp tục giảm trong những tháng hoặc thậm chí vài năm tới là hoàn toàn có thể xảy ra trước khi thị trường bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.

Động lực tăng giá đang suy yếu

Theo phân tích của Reuters, đợt tăng giá mạnh vừa qua được thúc đẩy bởi ba yếu tố chính:

• Các ngân hàng trung ương trên thế giới gia tăng tích trữ vàng.
• Nhu cầu mua vàng vật chất lớn từ Trung Quốc và Ấn Độ.
• Tâm lý phòng thủ trước các rủi ro địa chính trị và lạm phát toàn cầu.

Trong đó, những lo ngại liên quan đến căng thẳng địa chính trị, lạm phát kéo dài và khả năng đồng USD suy yếu dưới thời Tổng thống Donald Trump đã góp phần đáng kể đẩy giá vàng lên mức kỷ lục.

Tuy nhiên, các động lực này đang có dấu hiệu suy giảm.

Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng trung ương mua ròng 243,7 tấn vàng trong quý I/2026, tăng nhẹ 3% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, tốc độ mua đã chậm hơn đáng kể so với giai đoạn từ giữa năm 2022 đến cuối năm 2024, khi nhiều quý ghi nhận lượng mua vượt 300 tấn.

Ở thị trường tiêu dùng, nhu cầu vàng trang sức cũng suy yếu rõ rệt.

Trong quý I/2026:

• Nhu cầu vàng trang sức tại Trung Quốc giảm 31%, còn 85,2 tấn.
• Nhu cầu tại Ấn Độ giảm 19%, xuống 66,1 tấn.
• Tổng nhu cầu vàng nữ trang toàn cầu giảm 25%, còn 260,2 tấn.

Mức giá vàng cao kéo dài được xem là nguyên nhân chính khiến người tiêu dùng hạn chế mua vào. Ngoài ra, Chính phủ Ấn Độ cũng đã tăng thuế nhập khẩu vàng nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối.

ETF vàng và nhu cầu đầu tư cũng đang chững lại

Một tín hiệu khác cho thấy sức cầu suy yếu là hoạt động mua vào của các quỹ ETF vàng.

Theo WGC, các quỹ ETF chỉ mua ròng 62 tấn vàng trong quý I năm nay, giảm tới 73% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung toàn cầu, nhu cầu vàng trong quý I/2026 giảm 9%, xuống còn 1.195,9 tấn, thấp hơn đáng kể so với mức 1.315,6 tấn của cùng kỳ năm ngoái.

Những số liệu này cho thấy đợt giảm hơn 23% từ đỉnh lịch sử của giá vàng có thể mới chỉ phản ánh một phần sự suy yếu của nhu cầu thị trường.

Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ chính sách tiền tệ

Khác với nhiều giai đoạn trước, diễn biến của giá vàng hiện đang phụ thuộc nhiều hơn vào kỳ vọng lãi suất thay vì các yếu tố cung – cầu truyền thống.

Mối quan hệ giữa giá vàng và giá dầu trong thời gian gần đây là ví dụ điển hình.

Khi giá dầu tăng do căng thẳng giữa Mỹ và Iran, thị trường lo ngại lạm phát sẽ quay trở lại. Điều này làm gia tăng kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí tăng lãi suất, qua đó gây áp lực giảm lên vàng.

Ngược lại, mỗi khi xuất hiện tín hiệu hòa hoãn tại Trung Đông khiến giá dầu hạ nhiệt, vàng lại có cơ hội phục hồi.

Nói cách khác, giá dầu hiện đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình kỳ vọng lãi suất của Fed, và chính kỳ vọng lãi suất mới là yếu tố chi phối mạnh nhất đối với giá vàng.

Triển vọng ngắn hạn vẫn thận trọng

Trong bối cảnh giá năng lượng còn duy trì ở mức cao, lạm phát chưa trở lại mục tiêu và thị trường ngày càng tin vào khả năng Fed giữ lập trường cứng rắn, vàng vẫn đang đối mặt với nhiều áp lực.

Ngay cả khi xung đột tại Trung Đông hạ nhiệt và eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn trở lại, mặt bằng giá dầu hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với trước khi chiến sự bùng phát.

Điều đó đồng nghĩa áp lực đối với giá vàng có thể chưa sớm biến mất, và khả năng xuất hiện thêm các nhịp điều chỉnh sâu hơn trong thời gian tới vẫn là kịch bản mà nhà đầu tư cần lưu ý.